Nguy cơ nhiễm bẩn từ công nghệ sản xuất đá viên

Trong những cơ sở sản xuất đá viên tạm bợ, thiếu vệ sinh nghiêm trọng, hàng vạn túi đá vẫn đều đặn xuất xưởng mỗi ngày, âm thầm len lỏi vào quán cà phê, nhà hàng sang trọng. Đằng sau lời quảng cáo “đá sạch tinh khiết” là đủ chiêu trò lách luật, phớt lờ quy định an toàn thực phẩm.

Bên trong “lò” sản xuất đá sạch

Nhiều năm nay, sở sản xuất đá viên tại ngõ 20 đường Bưởi (quận Ba Đình, Hà Nội) là nguồn cung cấp đá cho hàng loạt chuỗi cà phê, ẩm thực trên địa bàn. Nhưng trái với hình ảnh sạch sẽ, tinh khiết được quảng bá, theo ghi nhận, bên trong xưởng sản xuất là cảnh tượng mất vệ sinh đến khó tin.

Trong vai một người có nhu cầu mở xưởng đá tại tỉnh, PV được ông Toàn (tên nhân vật đã được thay đổi), tự nhận là chủ cơ sở, tiếp đón nhiệt tình và chia sẻ nhiều thông tin về quy trình sản xuất.

“Muốn làm đá thì quan trọng nhất là nguồn nước. Ở đây chủ yếu dùng nước ngầm, ở tỉnh cũng thế. Nước máy có nhưng không phải chính”, ông Toàn khẳng định.

Để minh chứng, ông dẫn PV lên gác xép của xưởng - nơi đặt hệ thống lọc và máy làm đá với công suất khoảng 4.000 túi mỗi ngày. Căn gác rộng chưa đầy 30m2, máy móc han gỉ, hai bồn nước ngầm chuyển màu vàng trắng đang vận hành để chuẩn bị lọc và làm đá.

Cảnh tượng gây sốc nhất nằm ở công đoạn đóng gói: Ba công nhân tay trần, không đồ bảo hộ, ngồi trực tiếp trên sàn đất để nhặt, đóng túi đá thành phẩm.

“Làm vậy là sai quy định, đáng lẽ phải có đồ bảo hộ, nhưng tụi nó làm vội, làm quen tay rồi nên cứ thế làm. Ở đây mỗi ngày ra khoảng 4.000 túi, cung cấp cho nhiều quán cà phê, nhà hàng", ông chủ thừa nhận.

PV đặt câu hỏi về việc liệu quy trình như vậy có đáp ứng tiêu chuẩn vệ sinh thực phẩm. Ông Toàn trả lời thẳng: “Giấy tờ thì không thiếu, cần tiêu chí nào cũng có thể đáp ứng đủ. Quan trọng là sản xuất được, còn giấy tờ thì kiểu gì cũng lo được hết”.

Cung cấp đại trà, giá rẻ

Theo tìm hiểu, để kịp cung cấp đá cho khách hàng, xưởng đá này hoạt động liên tục ngày đêm, sử dụng 3 công nhân với quy trình sơ sài như đã ghi nhận, phân phối cho nhiều chuỗi cà phê nổi tiếng tại Hà Nội.

“Bọn anh cung cấp đá cho nhiều chuỗi như LK, AS... Mỗi ngày họ lấy cả trăm đến nghìn túi. Giá sỉ bây giờ khoảng 7.000 đồng/túi, nếu lấy nhiều có thể giảm xuống 6.000”, ông Toàn cho biết.

Theo ông Toàn, chi phí sản xuất một túi khoảng 1.400 đồng. Trong đó điện 1.000, còn lại là chi phí vận hành. Nếu mở ở tỉnh và làm mạnh, với số vốn ban đầu khoảng 1 tỉ đồng, chỉ 6 tháng đến 1 năm là hoàn vốn.

Để sản xuất đá viên tinh khiết, dùng trực tiếp trong ăn uống, các cơ sở phải tuân thủ hàng loạt quy định chặt chẽ. Trước tiên là nguồn nước: Bắt buộc phải đạt chuẩn nước uống theo QCVN 01:2009/BYT hoặc QCVN 01-1:2018/BYT. Đá thành phẩm cũng phải đáp ứng QCVN 10:2011/BYT, không được chứa vi khuẩn gây hại như E.coli, Coliform hay Pseudomonas aeruginosa.

Thiết bị làm đá phải là loại chuyên dụng, bằng inox, quy trình sản xuất khép kín, đảm bảo hạn chế tối đa bụi bẩn và tác nhân ô nhiễm. Nhà xưởng, khu vực chế biến phải thông thoáng, có hệ thống cấp thoát nước, chiếu sáng, diệt côn trùng và được vệ sinh thường xuyên.

Người trực tiếp sản xuất phải được tập huấn và có chứng chỉ an toàn thực phẩm, đồng thời tuân thủ các yêu cầu vệ sinh cá nhân nghiêm ngặt. Đá viên phải được đóng gói kín, ghi rõ tên cơ sở sản xuất, địa chỉ, ngày sản xuất và thời hạn sử dụng. Mỗi lô hàng đều phải được kiểm nghiệm và công bố hợp quy trước khi đưa ra thị trường.